Żywiecki Park Etnograficzny Kocoń

W Ślemieniu, przy drodze na Kocoń, rozłożył się na ponad 6 hektarach skansen, który pokazuje jak żyło się w beskidzkich wioskach jeszcze nie tak dawno temu. Żywiecki Park Etnograficzny to zbiór autentycznych drewnianych chat, zagród i gospodarczych budynków, które uratowano przed zniszczeniem i przeniesiono tutaj z różnych zakątków regionu. Nie ma tu sztucznych rekonstrukcji – wszystko co stoi na tym terenie to oryginały, niektóre z XIX wieku.

Skansen który ratuje drewnianą architekturę Beskidów

Pomysł powstał z potrzeby. Stare drewniane chaty znikały z beskidzkiego krajobrazu – jedne rozpadały się z braku konserwacji, inne były wyburzane pod nową zabudowę. W 2012 roku otwarto park, a rok później powołano oficjalnie muzeum skansenowe, które zajęło się administrowaniem tym miejscem. Projekt realizowano przy wsparciu Unii Europejskiej, co pozwoliło na stworzenie nowoczesnej infrastruktury przy zachowaniu historycznego charakteru obiektów.

Na teren parku przeniesiono już 17 zabytkowych budynków – głównie drewnianych, pochodzących z Korbielowa, Rychwałdu, Międzybrodzia Bialskiego czy Świnnej. Każdy obiekt został starannie zdemontowany w pierwotnym miejscu, przetransportowany i złożony na nowo, zachowując oryginalną konstrukcję.

Co zobaczysz w parku etnograficznym

Zwiedzanie prowadzi przez układ przypominający typową beskidzką wieś. Wśród obiektów znajdziesz kompletną zagrodę chłopską z domem mieszkalnym z 1895 roku, na którym widać ślady działań wojennych z czasów II wojny światowej. Jest też chałupa ze Świnnej z nietypowymi detalami snycerskimi wykonanymi w stylu alpejsko-tyrolskim – to efekt wpływów Habsburgów, którzy władali tymi terenami.

Oprócz domów mieszkalnych na terenie skansenu stoją budynki gospodarcze, dwie piwniczki-półziemianki oraz trzy studnie, każda z innym sposobem pobierania wody. Jedna ma tradycyjny żuraw, który kiedyś był podstawowym urządzeniem przy każdej zagrodzie. Całość dopełniają przydrożne krzyże i kapliczki – kamienna z Gilowic oraz drewniana z rzeźbą autorstwa Józefa Hulki.

We wnętrzach budynków odtworzono autentyczne wyposażenie z epoki. Można zobaczyć jak wyglądała izba mieszkalna, gdzie spano, gotowano i pracowano w jednym pomieszczeniu, oraz jakie sprzęty codziennego użytku towarzyszyły góralskim rodzinom.

Rzemiosło i tradycje beskidzkie

Park nie jest tylko zbiorem starych budynków. To miejsce gdzie promowane jest góralskie rękodzieło i ludowa sztuka. Idea zakłada, że z czasem chaty zapełnią się rzemieślnikami i gospodarzami pokazującymi dawne sposoby pracy – kowal przy kuźni, stolarz z tradycyjnymi narzędziami, pszczelarze pozyskujący miód, gospodynie robiące masło czy przygotowujące ziołowe leki.

Już teraz podczas zwiedzania z przewodnikiem można poznać wiele szczegółów o życiu mieszkańców tych ziem. Dowiesz się jak funkcjonowała beskidzka zagroda, jakie były zasady budowy chat, czym różniły się domy zamożniejszych gospodarzy od biedniejszych rodzin.

Dla kogo to miejsce

Skansen w Ślemieniu sprawdzi się dla rodzin z dziećmi, które chcą pokazać młodszym jak żyło się bez prądu i bieżącej wody. Dzieci zwykle fascynują się autentycznymi przedmiotami i możliwością zajrzenia do wnętrz starych chat. To też dobry punkt dla miłośników architektury drewnianej i etnografii – detale konstrukcyjne, sposób łączenia belek, rozplanowanie wnętrz, wszystko to można spokojnie obejrzeć i sfotografować.

Warto też zajrzeć tutaj planując dłuższy pobyt w okolicy. Ślemień leży niedaleko Żywca i popularnych beskidzkich miejscowości turystycznych, więc park może być elementem szerszego programu zwiedzania regionu.

Kilka razy w roku w parku organizowane są imprezy plenerowe, podczas których można zobaczyć pokazy rzemiosła, posłuchać regionalnej muzyki czy spróbować tradycyjnych potraw beskidzkich.

Informacje praktyczne – ceny i godziny otwarcia

Park jest czynny cały rok, choć w sezonie zimowym obowiązują ograniczenia. Godziny otwarcia wyglądają następująco:

• Wtorek-piątek: 9:00-16:00
• Sobota, niedziela i święta: 10:00-18:00
• Poniedziałek: 11:00-15:00 (wstęp wolny, ale budynki i wystawy są zamknięte, można zwiedzać tylko teren)

W okresie od 1 listopada do 31 marca przyjmowane są wyłącznie grupy minimum 10 osób po wcześniejszym zgłoszeniu telefonicznym lub mailowym.

Ceny biletów:

• Bilet normalny: 8 zł
• Bilet ulgowy: 6 zł

Zwiedzanie odbywa się pod opieką przewodnika, ale można też wypożyczyć audio-przewodnik w Punkcie Informacji Turystycznej. Na zwiedzanie warto przeznaczyć około 1,5-2 godzin, żeby spokojnie obejrzeć wszystkie obiekty i posłuchać opowieści o życiu górali żywieckich.

Jak dojechać do Żywieckiego Parku Etnograficznego

Park znajduje się w Ślemieniu przy ulicy Łącznej 2a, przy drodze prowadzącej na Kocoń. Do dyspozycji jest parking dla samochodów osobowych i autokarów o powierzchni prawie 1100 m². Jeśli korzystasz z komunikacji publicznej, z przystanku „Kocoń” do parku jest zaledwie 100 metrów, a ze Ślemienia Centrum około 500 metrów.

Samochodem z Żywca dojedziesz w kilkanaście minut. Park jest dobrze oznakowany, więc nie ma problemu z jego znalezieniem. Na miejscu działa sklepik z regionalnymi pamiątkami i napojami, co przydaje się zwłaszcza w upalne dni.

Kontakt: tel. 534-631-330, 660-473-728, e-mail: [email protected], strona: www.etnopark.pl